Για εραστές των αναμνήσεων αλλά και της μικροϊστορίας

Zuanne Papadopoli

L’occio. Time of leisure. Memories of seventeenth-century Crete

Επιμέλεια και αγγλική μετάφραση: Alfred Vincent.

Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών, Graecolatinitas nostra, Sources 8. Βενετία, 2007, σελ. 405

Το κείμενο ήταν γνωστό στους ειδικούς από καιρό. Απόκειται στο Μουσείο Κορέρ της Βενετίας και καθ’ όσον αφορά την ιστορία της Κρήτης του 17ου αιώνα ήταν επόμενο να έχει ενταχθεί από χρόνια στις σημαντικές πηγές της κρητικής ιστορίας. Ο διαπρεπής Βρετανός ελληνιστής Αλφρεντ Βίνσεντ ολοκλήρωσε την έκδοση, τον σχολιασμό και την αγγλική μετάφραση, καθιστώντας το προσιτό σε όλους: τους ιστορικούς, αλλά και γενικότερα τους εραστές αναμνήσεων και μικροϊστορίας.

Περιμένουμε με ανυπομονησία τη μετάφραση στα ελληνικά.

«Μια μέρα του 1690 ένας γέρος άνθρωπος κάθεται στο σπίτι του στην Πάδοβα να γράψει τις αναμνήσεις του από τη γη που ανατράφηκε». Είχε ζήσει πολλά μέσα σε ένα κεντρικό και τραυματικό γεγονός εκείνου του αιώνα, τη μακρά πολιορκία του βενετικού Χάνδακα (σημ. Ηράκλειο) και την άλωσή του από τους Τούρκους. Εζησε τα γεγονότα της πολιορκίας, λαβώθηκε κιόλας. Στη συνέχεια, πρόσφυγας, πέρασε από τη Ζάκυνθο ή την Κέρκυρα για να καταλήξει στην Ιστρια και τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Πάδοβα.

Μνημείο

Ονόμασε τις αναμνήσεις του «σχόλη». Η απώλεια μιας πατρίδας είναι ούτως ή άλλως ένα τραύμα και ό,τι την ακολουθεί μπορεί να είναι άλλο ένα. Δεν αναφέρεται καθόλου στα χρόνια της προσφυγιάς και τις πιθανές δυσκολίες που συνάντησε όσο βρισκόταν στην Ιστρια και στην Πάδοβα. Γεγονός που καθιστά αυτές τις αναμνήσεις ένα μοναδικό μνημείο για τους τρόπους ανασυγκρότησης και επιλογής της μνήμης, τη θεραπευτική λειτουργία της, αλλά και τις διαθλάσεις των χώρων, των εμπειριών (που λειτουργούν ουσιαστικά ως σύμβολα) και εν τέλει όλης της ιστορίας. Παρατηρώντας, επιπλέον, τα στοιχεία που κρατάει ο Παπαδόπολι για να θυμηθεί την πατρίδα, έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε τις αξίες, τα τοπία, τα σημεία που συνιστούν τη μνήμη και άρα τον διανοητικό κόσμο ενός ανθρώπου της τάξης του και της παιδείας του. Η τάξη του; Αυτή είναι ίσως και το κύριο παρατηρητήριό του.

Η μεσαία τάξη των αξιωματούχων, καλλιεργημένων και εύπορων που βρίσκεται ωστόσο, όπως φαίνεται και από τις ίδιες τις αναμνήσεις, μακριά από την εξουσία, ιδίως τη συμβολική, των ευγενών και φεουδαρχών. Η φιλοδοξία των μεσαίων είναι να «ανέβουν». Δεν αρκεί ο πλούτος, χρειάζεται και η επίσημη καθιέρωση, η ένταξη σε ένα από τα σώματα που επιτρέπουν τη χρήση του τίτλου ευγενής. Οσο η φιλοδοξία περιμένει την πραγματοποίησή της δεν λείπουν τα δηλητηριώδη βέλη για την αναποτελεσματικότητα της διαχείρισης της ανώτερης τάξης. Δεν του περνάει από το μυαλό ότι επρόκειτο ακριβώς για τον κώδικα που έκανε τη διαφορά: η προπώληση δηλαδή των έγγειων εισοδημάτων ώστε να συντηρείται ένας αριστοκρατικός τρόπος ζωής. Αλλά και η τάξη του Παπαδόπολι συμμετέχει σε συμβολισμούς που είναι δάνεια από την κουλτούρα των ευγενών. Οπως η γενεαλογία, π.χ., που ανατρέχει σε Βυζαντινούς προγόνους, αξιοποιώντας την πιο διαδεδομένη βυζαντινή ιστορία της εποχής, δηλαδή την ιστορία δώδεκα οικογενειών που φέρονται να είχαν εγκατασταθεί στην Κρήτη από έναν Βυζαντινό αυτοκράτορα. Ο Τζουάνε προσθέτει στο επώνυμό του ένα δεύτερο, Κομνηνός, δηλωτικό της σύνδεσης που επιχειρεί με την παλιά ιστορία.

Δεν είναι μόνο συμβολικά όλα αυτά, αλλά και επιχειρήματα που είχαν αποδεικτική αξία όταν επρόκειτο να ζητηθεί η ένταξη σε μια ανώτερη τάξη. Αλλωστε, το επώνυμο Κομνηνός θα διατηρήσει και ο γιος του, ιησουίτης αυτός, που θα σταδιοδρομήσει επιτυχώς ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας.

Οι θρησκευτικές επιλογές φαίνονται, επίσης, να έχουν πολλές σημασίες. Ο Παπαδόπολι ήταν Ελληνας, θα έπρεπε λογικά να είχε παραμείνει ορθόδοξος. Φαίνεται όμως να είναι ρωμαιοκαθολικός. Στους κύκλους που τον ενδιέφερε να ανελιχθεί μάλλον αυτό θα τον βοηθούσε περισσότερο. Οπως βοήθησε, κάπως, και τον γιο του να εξασφαλίσει μια καλή σταδιοδρομία στην Καθολική Εκκλησία. Αλλωστε ήταν και πιο «αστικός» ο καθολικισμός στην Κρήτη του 17ου αιώνα. Η ύπαιθρος ήταν πιο «ορθόδοξη». Η θρησκεία φαίνεται να έχει πολλές ταξικές αποχρώσεις. Και αυτήν την ταξική προτίμηση φαίνεται να τονίζει ο Παπαδόπολι εξαίροντας τα μνημεία της πόλης του, τους θεσμούς της (πώς αλλιώς θα γινόταν για κάποιον που τους υπηρετούσε κιόλας), τα στιγμιότυπά της.

Αστική αισθητική

Συμμετέχει όμως και στην «αρκαδική» παιδεία της εποχής του. Η ύπαιθρος εντάσσεται στην προοπτική του για τα καλά που προσφέρει στις απολαύσεις της πόλης και για τη γραφικότητά της. Ο Παπαδόπολι είναι φορέας μια αστικής αισθητικής απέναντι στα προϊόντα της Φύσης που κάνουν ευτυχισμένο τον εύπορο κάτοικο της πόλης, και μάλιστα τον λόγιο. Και φορέας ενός αστικού life style απέναντι στους κατοίκους της υπαίθρου που τους παρατηρεί σχεδόν στη γραφικότητά τους. Και ως προς αυτά τα σημεία η προσφορά του είναι ανεκτίμητη, αφού παρατάσσει μοναδικά στοιχεία για τη ζωή των χωρικών και για τη διατροφή και τις δυνατότητές της στην Κρήτη της εποχής του (προς μεγάλη χαρά των Κρητικών πολλά από αυτά διατηρούνται ακόμα): ψάρια, αλλαντικά, σαλιγκάρια, μανιτάρια, χόρτα, σταφύλια, κρασιά σε πολλές ποικιλίες και τρόπους παρασκευής, σύκα, κάστανα, αμύγδαλα, πεπόνια, ροδάκινα, στάρια, μπαμπάκια.

* Ο Ν. Ε. Καραπιδάκης είναι καθηγητής της Ιστορίας της Μεσαιωνικής Δύσης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τ. διευθυντής των Γενικών Αρχείων του Κράτους.

Πηγή: Kaθημερινή

Αγρίμια κι αγριμάκια μου...

Σκέφτομαι ότι τούτον τον καιρό η Κρήτη μοιάζει με γυναίκα στην εφηβεία. Ντυμένη με το πολύχρωμο φόρεμα της, καταπράσινη και ζεστή αρχίζει πια να ξυπνά από τη λήθη του χειμώνα.
Καφεδάκια και ρακές τις πίνεις πια έξω. Κοντά στη θάλασσα. Μειντάνι κάτω από τις λιαστές ντομάτες.
Ο κόσμος αρχίζει σιγά σιγά να κινείται. Να πηγαίνει πέρα δώθε. Ανοίγουν τα παραθύρια, να μπει ο ήλιος ο βασιλιάς μέσα στα σπίτια. Μέσα στις αυλές τις μικρές, τις παστρικές. Γλάστρες με πολύχρωμα λουλούδια και βασιλικούς που στολίζουν τα περβάζια και λαμποκοπούν κάτω από τις δαντελωτές κουρτίνες. Χρώματα ζεστά, που μπερδεύονται με το χρόνο. Το φωτεινό άσπρο που γίνεται σιέλ την ώρα που ανακατεύεται με το μπλε της θάλασσας και του ουρανού. Το κεραμιδί, η ώχρα, και κάπου κάπου και οι πέτρες, πέτρες που ξεπετιούνται μέσα από τα χρώματα.
Θα θελα να μαι εκεί σε κάποια γωνιά της, να χαζεύω το Λιβυκό και να γαληνεύει η ψυχή μου...

Μαντινάδες της άνοιξης

Μόνο η σιωπή σου το μπορεί
χίλιες κραυγές να βγάνει
κι ένα σου βλέμμα περιττές
τις λέξεις να τις κάνει.

Να τανε τρόπος να με δεις
την ώρα που κοιμούμαι
να δεις πως και στον ύπνο μου
για σένα τυρρανούμαι.

Θες κι αν δε θες η σκέψη μου
θα ΄ναι πάντα μαζί σου
κι ας μη μπορούν τα χέρια μου
ν΄αγγίξουν το κορμί σου...

Πολλοί στον κόσμο έρχονται
μα λίγοι ξεχωρίζουν
κι είναι αυτοί που στης ζωής

τις μπόρες δε λυγίζουν.

αφιερωμένες σε σένα...

Κρήτη,αιώνια άνοιξη

Κάθε φορά που ένα φυτό χάνεται, πεθαίνει και ένα κομμάτι της φυσικής μας κληρονομιάς και της ιστορίας μας. Κάθε φορά που ο άνθρωπος εξαφανίζει ένα φυτό, σκοτώνει και την ελπίδα για μια πιθανή αντιμετώπιση του καρκίνου.

Η χλωρίδα της Κρήτης, από τις πλουσιότερες της Ευρώπης, έχει τη δική της ιστορία, που ξεκινάει από τότε που η Ασία και η Ευρώπη ήταν μια ενιαία ξηρά και ξετυλίγεται ανάμεσα στους αιώνες της ξηρασίας και των παγετώνων και μέχρι την εποχή που στο νησί ζούσαν νάνοι ελέφαντες και ελάφια.

Στην Κρήτη απαντώνται 1800 είδη φυτών, από τα οποία το 10% αποτελούνται από ενδημικά είδη, δηλαδή φυτά που φυτρώνουν σε ένα συγκεκριμένο τόπο.
Ο πλούτος της κρητικής χλωρίδας αποδίδεται στη γεωγραφική της θέση, στη γεωλογική της ιστορία και στην ποικιλία των μικροκλιματικών συνθηκών. Επίσης ο πολυσχιδής διαμελισμός της σε βουνά, φαράγγια, νησίδες κτλ. Δημιουργεί μια ποικιλία βιότοπων με ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες. Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος NATURA 2000, σε ένα σύνολο 109 τύπων οικοτόπων όλης της Ελλάδας στην Κρήτη καταγράφηκαν 55. Ο πλούτος της χλωρίδας της Κρήτης γίνεται περισσότερο αντιληπτός αν λάβουμε υπόψιν μας ότι σε μια έκταση 8306 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που αντιπροσωπεύει το 6% περίπου της συνολικής έκτασης του ελληνικού χώρου, απαντά το 28% περίπου του συνόλου των γνωστών ειδών της ελληνικής χλωρίδας.
Τα τελευταία χρόνια, ο βοτανικός και καθηγητής εφαρμογών του ΤΕΙ κ. Ζαχαρίας Κυπριωτάκης ανακάλυψε 4 νέα είδη για την επιστήμη άγνωστα στον άνθρωπο. Πρόκειται για τα: Allium platakissi, που βρέθηκε στο Ποντικονήσι, Scilla talosi, που βρέθηκε στη Ντία, Bellevasia sitiaca, που βρέθηκε στη Σητεία, όπου επίσης βρέθηκε και το Limonium cornarum.
Επίσης μελετά 15 ακόμα φυτά που τα περισσότερα μπορεί να είναι νέα είδη. Έτσι το ποσοστό της ενδημικής χλωρίδας της Κρήτης αυξάνεται σημαντικά.
«Είναι κρίμα που δεν υπάρχει ένας Βοτανικός Κήπος σε ολόκληρη την Ελλάδα. Στην Κρήτη παρά τις προσπάθειες που έχουμε καταβάλει δεν έχει δημιουργηθεί ένα αξιόλογο μουσείο, έστω και αν έχουμε μαζέψει όλο το απαραίτητο υλικό, ενώ στο Βοτανικό Κήπο και το Μουσείο του Βερολίνου, υπάρχει τμήμα με τα φυτά της Κρήτης», διαπιστώνει με πικρία ο κ. Κυπριωτάκης.

Συνεχής Άνοιξη
Η χλωρίδα του νησιού μας δεν είναι μόνο πλούσια, αλλά και ενδιαφέρουσα. Βρίσκεται σε άνθιση καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, δημιουργώντας μια συνεχή άνοιξη, έστω και αν εμείς δεν το αντιλαμβανόμαστε. Το χειμώνα φυτρώνουν εκατοντάδες είδη στις παραλίες, στη συνέχεια κατά την άνοιξη ανθίζουν τα φυτά που βρίσκονται στα χαμηλά, δηλαδή όσα βρίσκονται σε υψόμετρο μέχρι και 800 μέτρα. Η χλωρίδα των μεγάλων υψομέτρων, εξαιτίας των χαμηλών θερμοκρασιών, ανθίζει μόλις το καλοκαίρι και ο κύκλος της άνθισης κλείνει με τα φθινοπωρινά είδη.
Γενικά οι ενδημισμοί πάντως αρέσκονται στις απομονωμένες κορφές και τα νησάκια, ευνοείται η ενδογένεση. Αγαπημένος τους τόπος είναι τα απάτητα κρεμνά, όπου τα διάφορά μικροκλίματα των περιοχών εξασφαλίζουν την επιβίωσή τους. Τα κρεμνά είναι απρόσιτα μέρη όπου Δε συμβαίνουν πυρκαγιές και τα ζώα δεν μπορούν να βοσκήσουν.Τις ομάδες των φυτών συνηθίζουμε να χαρακτηρίζουμε ως χασμοφυτικές φυτοκοινωνίες.

Τα θαλάσσια φυτά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα θαλάσσια φυτά του Κρητικού Πελάγους, όπου και εκεί φιλοξενείται πλούσια χλωρίδα. Ενδιαφέρον έχουν και οι παρατηρήσεις του κ. Κυπριωτάκη πάνω στα θαλάσσια φυτά: οι κορδέλες, Posidonia oceanica, που βρίσκουμε στις παραλίες και συχνά μας απωθούν είναι δείγματα καθαρότητας μια θάλασσας και όχι όπως εσφαλμένα νομίζουμε μόλυνση. Αντίθετα δείκτης ρύπανσης είναι το μαρούλι, τα πράσινα εκείνα φύκια με τα οποία οι ψαράδες συνηθίζουν να «στολίζουν» τα τελάρα με τα ψάρια τους!

Εξαφανίζονται...
Κι όμως η πλούσια χλωρίδα του νησιού κινδυνεύει να χαθεί. Δεκαπέντε είδη βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης, ενώ και τα υπόλοιπα ενδημικά φυτά κινδυνεύουν, έστω και σε μικρότερη κλίμακα.
Ήδη εξαφανίστηκε ο αστράγγαλος του Ψηλορείτη, Astragalus idapus, καθώς δεν έχει απαντηθεί εδώ και ένα περίπου αιώνα. Επειδή όμως η φύση έχει ισχυρούς μηχανισμούς αντίστασης και μας επιφυλάσσει μεγάλες εκπλήξεις, ο κ. Κυπριωτάκης ακολουθεί τις διαδρομές που κάποτε φύτρωνε με την ελπίδα ότι θα το ξαναβρεί. Ο αστράγγαλος βρέθηκε για τελευταία φορά το 1869.
Ο ίδιος ο άνθρωπος φαίνεται πως καταβάλλει ...υπεράνθρωπες προσπάθειες ώστε να συντελέσει στην οικολογική αυτή καταστροφή. Εκχερσώνει ασύστολα εκτάσεις, κυρίως στα παράλια, καταστρέφοντας έτσι τις μικρές φυτοκοινωνίες.
«Κι αν τουλάχιστον πρόκειται για είδη, έστω και σπάνια, που μπορούν να βρεθούν και σε άλλα μέρη του κόσμου, το κακό είναι μικρότερο», παρατηρεί ο κ. Κυπριωτάκης. «Όταν όμως μιλάμε για ενδημικά φυτά που βρίσκονται μόνο στην Κρήτη, το κακό είναι ανεπανόρθωτο. Όχι μόνο χάνεται ένα κομμάτι της φυσικής μας κληρονομιάς, αλλά σε πολλά από αυτά δεν έχουμε ερευνήσει τη χρησιμότητά τους. Αν κάποιο δηλαδή από αυτά έχει αντικαρκινικές ιδιότητες, θα χαθεί μαζί μ’ αυτό και ένα φάρμακο προς αντιμετώπιση του καρκίνου!»
Τα φυτά, ωστόσο, έχουν ούτως ή άλλως θεραπευτικές ιδιότητες: δρουν ως τέλεια αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά καθώς έχουν την εκπληκτική δυνατότητα να παίρνουν το στατικό ηλεκτρισμό από τα άτομα που τα αγγίζουν απαλλάσσοντας τα έτσι από την ένταση. Για το λόγο αυτό τα μικρά παιδιά, με ένστικτο δυνατότερο των ενηλίκων, αρέσκονται να πατούν ξυπόλητα στους κήπους και στο έδαφος. Δεν είναι τυχαίο το ότι ηρεμούμε όταν ασχολούμαστε με την περιποίηση του κήπου μας.

Οι καλλιέργειες
Λύση στον κίνδυνο της εξαφάνισης ορισμένων ειδών θα αποτελούσε η χρήση τους. Πολλά από αυτά έχουν μεγάλη καλλωπιστική αξία ή είναι σπουδαία βότανα. Ο κ. Κυπριωτάκης πειραματίζεται αυτή τη στιγμή στην καλλιέργεια ενός σπάνιου αγριοκρέμμυδου που βρήκε στο Ποντικονήσι, ώστε να το ξαναφυτέψει μετά σε μια προσπάθεια διάσωσής του. «Δεν είναι γνωστός ο μηχανισμός καλλιέργειας τους» παραδέχεται. «Πολλά καλλωπιστικά είδη, για παράδειγμα, δε χρειάζονται νερό και αν τα ποτίζουμε σαπίζουν. Δεν ξέρει κανείς πώς να τα πολλαπλασιάσει. Εγώ επί τρία χρόνια προσπαθούσα να καλλιεργήσω ένα βότανο. Αποτύγχανα. Ώσπου πρόσεξα ότι φύτρωσαν όσοι σπόροι μου είχαν κατα λάθος πέσει έξω από το σπορείο που τα έσπερνα. Το φυτό ήθελε φως και εγώ σκέπαζα με χώμα το σπόρο!»
Αν ωστόσο επιτευχθεί η καλλιέργεια σε ορισμένα είδη, αυτά είναι δυνατόν να βγουν και στο εμπόριο. Θα ήταν ένας μοναδικός τρόπος διάσωσής τους.

Φυτά και ιστορία
Τα φυτά μας δείχνουν την ιστορία μας! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, η επιστήμη της βοτανικής επιβεβαιώνει τις υποθέσεις που κατά καιρούς έχει κάνει η γεωλογία.
Σύμφωνα με το διδάκτορα Ζαχαρία Κυπριωτάκη, η ομοιότητα της χλωρίδας της Κρήτης και της Μικράς Ασίας και η ύπαρξη των ίδιων ενδημικών φυτών, επιβεβαιώνει πως χιλιάδες χρόνια πριν το Αιγαίο Πέλαγος, η Κρήτη και η Ασία ήταν μια ενιαία ξηρά. Απολιθώματα κανέλλας στην Κρήτη και απολιθώματα του φοίνικα του Βάι στη Σαντορίνη, αποδεικνύουν ότι τα φυτά δεν είναι στάσιμα αλλά μετακινούνται έστω και με πολύ αργούς ρυθμούς, ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
« Η Νότια Ελλάδα και η Κρήτη υπήρξαν καταφύγια σε δύσκολες εποχές», εξηγεί ο κ. Κυπριωτάκης. «Για παράδειγμα, την εποχή των παγετώνων οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες ανάγκασαν τα φυτά να μεταναστεύσουν σε θερμότερα κλίματα, όπως έγινε με την υποκαστανιά που φύτρωνε σε όλη την Ευρώπη. Μετά τη λήξη των παγετώνων επέστρεψε στους αρχικούς της τόπους».
Η Κρήτη μάλιστα, εκτός του ότι λειτούργησε πολύ συχνά ως καταφύγιο, λειτούργησε και ως τελικός συλλέκτης φυτών, καθώς η θάλασσα που την περιβάλλει από το Νότο δημιουργεί αδιέξοδο.

Χλωρίδα και πανίδα ενός τόπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Το ίδιο και στην Κρήτη. Το νησί ήταν, χιλιάδες χρόνια πριν, γεμάτο φυτοφάγα ζώα, όπως νάνοι ιπποπόταμοι, νάνοι ελέφαντες και ελάφια. Αντίθετα δεν υπήρχαν καθόλου σαρκοφάγα ζώα με εξαίρεση τους αϊτούς που και αυτοί σε μεγάλο βαθμό σιτίζονταν με ψοφίμια. Ως συνέπεια τούτου, τα φυτοφάγα απειλούσαν τα φυτά, τα οποία κατέφυγαν στα κρεμνά. Εξ ου και ο μεγάλος αριθμός των ενδημικών στα κρεμνά. Επίσης το 40% των φρύγανων έχει αγκάθια, που λειτουργούν προστατευτικά απέναντι στις διαθέσεις των ζώων. «Πιθανώς το αχινοπόδι να μην είχε παλιά αγκάθια», υποστηρίζει ο κ. Κυπριωτάκης. «Επίσης δεν είναι τυχαίο που κανένα είδος που φυτρώνει στους κάθετους βράχους δεν έχει αγκάθια».

Γράφει η Γιάννα Χρονάκη

Απόκριες στην Κρήτη και το καρναβάλι του Ρεθύμνου

Tο καρναβάλι του Ρεθύμνου είναι αυτό που αναμφισβήτητα αποτελεί την κορυφαία εκδήλωση των αποκριάτικων εκδηλώσεων στην Κρήτη, ωστόσο δεκάδες είναι οι εκδηλώσεις που γίνονται και στο νομό Χανίων. Στην αποκαλούμενη "νύφη" του Λιβυκού, την Παλαιόχωρα, όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, ο δήμος Πελεκάνου και φορείς της περιοχής οργανώνουν πλήθος εκδηλώσεων που θα κορυφωθούν με την μεγάλη παρέλαση του βασιλιά καρνάβαλου και αρμάτων. Οι οργανωτές, την Κυριακή 9 Μαρτίου, προγραμματίζουν μια ακόμα γιορτή με πυροτεχνήματα και πολλές εκπλήξεις ενώ την Καθαρά Δευτέρα στην παραλία του Γραμμένου οργανώνουν εκδήλωση για την σαρακοστή και πέταγμα χαρταετών. Αποτελεί άλλωστε παράδοση για το νομό Χανίων το συγκεκριμένο καρναβάλι που ξεκίνησε το 1985 και από τότε διοργανώνεται συνεχώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι άρματα, καρναβαλιστες και εκατοντάδες πολίτες θα δώσουν και φέτος το παρών στην γιορτή. Η κατάληξη αυτού του καρναβαλιού είναι η βράβευση του καλύτερου άρματος και το γλέντι μέχρι πρωίας. Εκτός από την Παλαιόχωρα, εκδηλώσεις για τον βασιλιά καρνάβαλο οργανώνονται την Κυριακή 9 Μαρτίου στις Καλύβες του δήμου Άρμενων, στην Κίσαμο και το Ακρωτήρι. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90 το καρναβάλι της Σούδας ήταν το ιδιαίτερο σημείο αναφοράς για τα Χανιά, ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι αποκριάτικες εκδηλώσεις έχουν άλλο χαρακτήρα και χρώμα. Για φέτος έχει προγραμματισθεί την Τετάρτη 5 Μαρτίου επίδειξη κατασκευής χαρταετού από μέλη του ΚΑΠΗ Σούδας, στο δημοτικό σχολείο Τσικαλαριών ενώ το Σάββατο 8 Μαρτίου οργανώνεται αποκριάτικος χορός στην λέσχη της ακαδημίας του Εμπορικού Ναυτικού. Την Καθαρά Δευτέρα στο φρούριο Κούλε στην αρχαία Απτέρα οργανώνεται πέταγμα χαρταετού και παραδοσιακό κρητικό γλέντι. Στην πόλη των Χανίων, ο δήμος σε συνεργασία με την Δημοτική Πολιτιστική Επιχείρηση οργανώνουν σειρά εκδηλώσεων. Το μεσημέρι της Κυριακής οργανώνεται το κυνήγι του θησαυρού, ενώ την Καθαρά Δευτέρα προγραμματίζεται στο πάρκο του Αγίου Ματθαίου παραδοσιακό κρητικό γλέντι.

Πηγή:Μαντάτο